Αδυνάτισμα χωρίς γυμναστική ή διατροφή: Πειραματικό φάρμακο υπόσχεται το θεωρητικά αδύνατο

Όλοι κάποια στιγμή έχουμε προσπαθήσει να χάσουμε βάρος χωρίς αποτέλεσμα, γιατί δεν μπορέσαμε να εφαρμόσουμε έναν μακροπρόθεσμο πλάνο διατροφής και το περίφημο θερμιδικό έλλειμμα. Ωστόσο, σε μια νέα μελέτη που δημοσιεύεται στο περιοδικό Chemical Science περιγράφεται μια εντελώς διαφορετική προσέγγιση απώλειας βάρους βασισμένη στον τρόπο που τα κύτταρα διαχειρίζονται την ενέργεια. Αντί να μειώνει την όρεξη ή την απορρόφηση θερμίδων, το πειραματικό φάρμακο κάνει τα κύτταρα να καίνε περισσότερη ενέργεια από μόνα τους. Ο στόχος είναι τα μιτοχόνδρια, οι μικροσκοπικές μονάδες παραγωγής ενέργειας, να λειτουργούν λιγότερο αποδοτικά, ώστε μέρος της ενέργειας να χάνεται ως θερμότητα, αυξάνοντας έτσι τη συνολική καύση θερμίδων.

Τι είναι οι αποσυζευκτές

Όπως αναφέρεται στο Scitech Daily, η έρευνα επικεντρώθηκε σε ουσίες που ονομάζονται μιτοχονδριακοί αποσυζευκτές. Αυτά τα μόρια επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο τα μιτοχόνδρια μετατρέπουν τα θρεπτικά συστατικά σε χημική ενέργεια. Αντί όλη η ενέργεια να μετατρέπεται στο ενεργειακό νόμισμα του κυττάρου, το ATP, ένα μέρος της «διαφεύγει» με τη μορφή θερμότητας. Ως αποτέλεσμα, τα κύτταρα αναγκάζονται να καταναλώνουν περισσότερα αποθέματα λίπους για να καλύψουν τις ενεργειακές τους ανάγκες, αυξάνοντας τον μεταβολικό ρυθμό.

Μια παλιά ιδέα, μια καινούργια προσέγγιση

Η ιδέα της μιτοχονδριακής αποσύζευξης δεν είναι καινούργια. Στις αρχές του προηγούμενου αιώνα, επιστήμονες παρατήρησαν ότι ορισμένες χημικές ουσίες αύξαναν δραματικά τον μεταβολισμό. Ωστόσο, τα πρώτα παραδείγματα αποδείχθηκαν εξαιρετικά επικίνδυνα. Ανάμεσα στα συμπτώματα ήταν ανεξέλεγκτη απώλεια βάρους και υψηλός πυρετός. Η εμπειρία αυτή γέννησε ισχυρό αίσθημα φόβου γύρω από τέτοιες ουσίες, παρά την εντυπωσιακή τους αποτελεσματικότητα.

Ένα από τα πιο γνωστά παραδείγματα είναι η ουσία DNP, η οποία χρησιμοποιήθηκε παλαιότερα ως φάρμακο αδυνατίσματος. Αν και οδηγούσε σε γρήγορη απώλεια βάρους, αποσύρθηκε επειδή το όριο ανάμεσα στη θεραπευτική και τη θανατηφόρα δόση ήταν εξαιρετικά μικρό. Η νέα έρευνα επιχειρεί να αποφύγει αυτό το λάθος, σχεδιάζοντας «ήπιους» αποσυζευκτές. Με μικρές αλλαγές στη χημική δομή, οι επιστήμονες προσπαθούν να ελέγξουν την ένταση της δράσης τους.

Οι προοπτικές του νέου φαρμάκου

Τα πειράματα έδειξαν ότι ορισμένες από τις νέες ενώσεις μπορούν να αυξήσουν την ενεργειακή κατανάλωση χωρίς να βλάπτουν τα κύτταρα ή να διαταράσσουν την παραγωγή ATP. Άλλες, αντίθετα, συμπεριφέρθηκαν πιο επιθετικά. Η σύγκριση αυτή βοήθησε τους ερευνητές να καταλάβουν τι κάνει μια ουσία πιο ασφαλή. Η ήπια, ελεγχόμενη δράση φαίνεται να είναι το κλειδί για τη μείωση των σοβαρών παρενεργειών.

Πέρα από την απώλεια βάρους, οι ήπιοι μιτοχονδριακοί αποσυζευκτές φαίνεται να μειώνουν και το οξειδωτικό στρες στα κύτταρα. Αυτό ανοίγει την πόρτα για πιθανά οφέλη στη μεταβολική υγεία, τη γήρανση και ακόμη και την προστασία του εγκεφάλου. Αν και η έρευνα βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο, τα ευρήματα προσφέρουν ένα σαφές πλαίσιο για την ανάπτυξη νέων φαρμάκων. Ο στόχος είναι θεραπείες αποτελεσματικές, αλλά χωρίς το δραματικό ρίσκο του παρελθόντος.